Δημοσιεύτηκε στις
Ο Σεπτέμβριος ταιριάζει στη λίμνη Κερκίνη: η ένταση του καλοκαιριού υποχωρεί σταδιακά, η φθινοπωρινή μετανάστευση φέρνει κίνηση στον υγρότοπο και το πρόγραμμα μπορεί να μείνει ήρεμο. Είναι προορισμός για παρατήρηση πουλιών, γνωριμία με τα χωριά και μικρές διαδρομές χωρίς την ανάγκη να γεμίσει κάθε ώρα.
Η Κερκίνη είναι τεχνητή λίμνη. Δημιουργήθηκε το 1932, μετά την κατασκευή φράγματος στον Στρυμόνα, και εξελίχθηκε σε υγρότοπο διεθνούς σημασίας που προστατεύεται από τη Σύμβαση Ραμσάρ. Πριν από την αναχώρηση, συμβουλέψου την επίσημη ενημέρωση του ΟΦΥΠΕΚΑ για την Κερκίνη για τους ισχύοντες κανόνες και τυχόν προσωρινούς περιορισμούς.
Γιατί αξίζει η επίσκεψη τον Σεπτέμβριο
Στην ευρύτερη περιοχή έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 300 είδη πουλιών. Από αυτά, 137 φωλιάζουν, 134 διαχειμάζουν και 163 χρησιμοποιούν τον υγρότοπο ως στάση στη μετανάστευση. Οι αριθμοί δεν υπόσχονται ότι θα εμφανιστούν όλα σε μία εκδρομή. Δείχνουν πόσο σημαντική είναι η λίμνη ως τόπος αναπαραγωγής, ξεκούρασης και τροφοληψίας.
Οι παρατηρήσεις αλλάζουν ανάλογα με την ημερομηνία, τον καιρό, τη στάθμη του νερού και την ώρα. Αντιμετώπισε, λοιπόν, τη βόλτα ως διαδικασία ανακάλυψης και όχι ως κατάλογο ειδών που πρέπει οπωσδήποτε να συμπληρωθεί. Η περιοχή έχει επίσης μεγάλο πληθυσμό νεροβούβαλων, τους οποίους παρατηρούμε από κατάλληλη απόσταση, χωρίς να πλησιάζουμε κοπάδια ή να μπαίνουμε σε περιφραγμένους χώρους.
Πώς να οργανώσεις την παρατήρηση πουλιών
Ένα ζευγάρι κιάλια είναι ίσως το πιο χρήσιμο αντικείμενο της εκδρομής. Επιτρέπει καθαρότερη θέα χωρίς να πλησιάζεις τα πουλιά ή να τα αναγκάζεις να μετακινηθούν. Αν πάρεις φωτογραφική μηχανή, προτίμησε φακό που σου επιτρέπει να κρατήσεις απόσταση. Η ήσυχη παρουσία και η υπομονή συνήθως προσφέρουν περισσότερα από τη συνεχή μετακίνηση.
Οι πρωινές και απογευματινές ώρες μπορούν να είναι ευχάριστες, αλλά το διαθέσιμο φως και ο καιρός αλλάζουν μέσα στον μήνα. Έλεγξε την ώρα δύσης και άφησε αρκετό χρόνο για επιστροφή. Μια σύντομη βροχή μπορεί να μεταβάλει γρήγορα την κατάσταση σε χωμάτινο δρόμο, γι’ αυτό μην ακολουθείς τυφλά την εφαρμογή πλοήγησης σε ασαφή πρόσβαση.
Για λιμναία περιήγηση, επικοινώνησε εκ των προτέρων με νόμιμα αδειοδοτημένο τοπικό φορέα. Ρώτησε ποια διαδρομή είναι διαθέσιμη, πόσο διαρκεί, τι προβλέπεται όταν αλλάζει ο καιρός και αν υπάρχουν σωσίβια για όλους. Επιβεβαίωσε σημείο συνάντησης και όρους ακύρωσης. Δεν κρατάμε μια βαρκάδα στο πρόγραμμα όταν ο χειριστής κρίνει ότι οι συνθήκες δεν είναι ασφαλείς.
Χωριά και στάσεις χωρίς βιασύνη
Το χωριό Κερκίνη αποτελεί φυσικό σημείο αναφοράς και αφετηρία για τη βόρεια πλευρά της λίμνης. Ο Λιθότοπος, κοντά στο φράγμα, δίνει διαφορετική οπτική στο υδάτινο τοπίο και βοηθά να αντιληφθείς τον ρόλο της κατασκευής στη δημιουργία του. Τα Άνω Πορόια, στους πρόποδες του Μπέλλες, προσθέτουν μια πιο ορεινή στάση.
Δεν χρειάζεται να χωρέσεις όλα τα χωριά σε μία ημέρα. Δύο ή τρεις προσεκτικά επιλεγμένες στάσεις αφήνουν χρόνο για περπάτημα, φαγητό και παρατήρηση χωρίς το διήμερο να γίνει διαρκής οδήγηση. Οι αποστάσεις στον χάρτη φαίνονται μικρές, όμως οι τοπικοί δρόμοι και οι στάσεις αυξάνουν τον συνολικό χρόνο. Ένας χάρτης για χρήση χωρίς σύνδεση είναι χρήσιμος.
Τι να πάρεις μαζί
Ο καιρός του Σεπτεμβρίου δεν είναι ίδιος από την αρχή έως το τέλος του μήνα. Μια ημέρα μπορεί να ξεκινήσει δροσερά, να γίνει ζεστή το μεσημέρι και να κλείσει με αισθητή πτώση της θερμοκρασίας. Ρούχα σε στρώσεις, κλειστά άνετα παπούτσια και ένα ελαφρύ αδιάβροχο είναι πιο πρακτικά από μία μόνο βαριά ή πολύ λεπτή επιλογή.
Πρόσθεσε καπέλο, αντηλιακή προστασία, νερό και εντομοαπωθητικό. Ένα μικρό σακίδιο αφήνει τα χέρια ελεύθερα, ενώ μια επαναχρησιμοποιούμενη σακούλα βοηθά να πάρεις μαζί όλα τα απορρίμματα. Αν σχεδιάζεις χωματόδρομο, επιβεβαίωσε πρώτα ότι είναι ανοικτός και κατάλληλος για το όχημά σου.
Μια απλή πρόταση για διήμερο
Την πρώτη ημέρα μπορείς να κινηθείς στην πλευρά του χωριού Κερκίνη, αφιερώνοντας το πρωί στην παρατήρηση και το υπόλοιπο της ημέρας σε ήρεμες στάσεις γύρω από τη λίμνη. Αν επιλέξεις βαρκάδα, άφησε τον αδειοδοτημένο φορέα να καθορίσει την ασφαλή ώρα και διαδρομή βάσει των συνθηκών.
Τη δεύτερη ημέρα πέρασε από τον Λιθότοπο και το φράγμα και έπειτα κατευθύνσου προς τα Άνω Πορόια. Έτσι συνδυάζεις το υδάτινο τοπίο με μια διαφορετική πλευρά της περιοχής. Για πρόσθετη επίσημη τοπική πληροφόρηση μπορείς να δεις τις ταξιδιωτικές πληροφορίες του Δήμου Σιντικής. Αν συγκρίνεις προστατευόμενα τοπία της Βόρειας Ελλάδας, χρήσιμο πλαίσιο δίνει και τον οδηγό για ένα ήρεμο διήμερο στις Πρέσπες.
Φαγητό, προμήθειες και ρυθμός της ημέρας
Η κτηνοτροφία, και ιδιαίτερα η παρουσία των νεροβούβαλων, αποτελεί μέρος της ταυτότητας της περιοχής. Σε τοπικά σημεία εστίασης μπορεί να συναντήσεις προϊόντα βουβαλίσιου γάλακτος ή κρέατος, αλλά το μενού, η προέλευση και η διαθεσιμότητα χρειάζονται επιβεβαίωση στο ίδιο το κατάστημα. Δεν χρειάζεται να οργανώσεις όλο το ταξίδι γύρω από μία συγκεκριμένη γεύση· μια στάση με χρόνο για την τοπική κουζίνα αρκεί για να μη γίνει η ημέρα αγώνας δρόμου.
Πάρε νερό και ένα μικρό σνακ πριν βρεθείς σε πιο ήσυχη πλευρά της λίμνης, χωρίς να θεωρείς δεδομένο ότι κάθε εποχικό σημείο θα είναι ανοικτό. Έλεγξε τα ωράρια καταλυμάτων, εστιατορίων και δραστηριοτήτων απευθείας με τις επιχειρήσεις, ειδικά αν το διήμερο πέφτει καθημερινές ή προς το τέλος του μήνα. Η κράτηση δεν αντικαθιστά τον πρωινό έλεγχο του καιρού.
Σεβασμός σε έναν ζωντανό υγρότοπο
Η Κερκίνη δεν είναι σκηνικό που έχει στηθεί για φωτογραφίες. Είναι τόπος φωλιάσματος, διαχείμασης, μετανάστευσης, κτηνοτροφίας και καθημερινής ζωής. Κρατάμε απόσταση από πουλιά και βουβάλια, αποφεύγουμε τον θόρυβο, δεν αφήνουμε σκουπίδια και ακολουθούμε τις πινακίδες και τις οδηγίες των αρμόδιων φορέων.
Η ίδια στάση χρειάζεται σε κάθε προστατευόμενη περιοχή, από τη λίμνη έως τον πρακτικό οδηγό για το Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου. Με κιάλια, άνετο πρόγραμμα και λίγη υπομονή, το διήμερο αφήνει χώρο για το απρόβλεπτο: μια αλλαγή του φωτός, ένα πέρασμα μεταναστευτικών πουλιών ή μια ήσυχη στάση μπροστά στο νερό.