Δημοσιεύτηκε στις
Στη Γκρι Περιοχή, η αρρώστια βρίσκει ανθρώπους που έχουν ήδη στερηθεί σχεδόν τα πάντα. Η τροφή και τα φάρμακα μοιράζονται με κριτήριο την κοινωνική θέση, ενώ το Συνδικάτο φροντίζει πρώτα τους προνομιούχους. Κάπου εκεί εμφανίζεται ένα σύνθημα σε έναν τοίχο, με την υπογραφή «Κόκκινος Πίθηκος». Κανείς δεν ξέρει ποιος βρίσκεται πίσω από αυτό το όνομα. Για τους κατοίκους, όμως, σημαίνει ότι υπάρχει ακόμη κάποιος που αντιστέκεται.
Αυτή είναι η αφετηρία του Κόκκινου Πίθηκου της Ελπίδας Πέτροβα, ενός ελληνικού μυθιστορήματος που φέρνει μαζί τη δυστοπία, το μυστήριο και τις ανθρώπινες σχέσεις. Στο κέντρο του βρίσκεται η Σοφί, μια νεαρή δημοσιογράφος αποφασισμένη να ανακαλύψει την ταυτότητα πίσω από την υπογραφή. Η έρευνά της θα την οδηγήσει και σε μυστικά του δικού της παρελθόντος. Ανάμεσα στην αγωνία για όσα συμβαίνουν γύρω της και στις προσωπικές της εκκρεμότητες, αρχίζει να διαγράφεται μια ιστορία με περισσότερο ενδιαφέρον από την επίλυση ενός γρίφου.
Η ζωή στη Γκρι Περιοχή
Το εύρημα αγγίζει κάτι πολύ συγκεκριμένο: την εξάρτηση του ανθρώπου από εκείνον που ελέγχει τα απαραίτητα για τη ζωή. Ένα φάρμακο, λίγη τροφή, η δυνατότητα να προστατευτείς από μια απειλή γίνονται μέτρο της θέσης σου στην κοινωνία. Η ανισότητα αποκτά έτσι ένα βάρος που καταλαβαίνεις αμέσως. Αφορά το σώμα, την πείνα, τον φόβο για την επόμενη μέρα. Ο αναγνώστης έχει μπροστά του ένα καταπιεστικό σύστημα του οποίου οι συνέπειες φτάνουν μέχρι τις πιο βασικές ανάγκες.
Η εμφάνιση της υπογραφής έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Ένα όνομα που δεν ανήκει στην επίσημη εξουσία αρχίζει να σημαίνει κάτι για ανθρώπους που έχουν μείνει χωρίς ελπίδα. Υπάρχει μια αναγνωρίσιμη ανθρώπινη ανάγκη εδώ: να νιώσεις ότι η κατάστασή σου δεν είναι αόρατη, ότι κάποιος βλέπει την αδικία και τολμά να την αμφισβητήσει. Το σύνθημα γίνεται η αρχή της αναζήτησης, πριν ακόμη αποκαλυφθεί ποιος το έγραψε.
Η Σοφί και το βάρος μιας έρευνας
Η επιλογή μιας δημοσιογράφου για κεντρική ηρωίδα ταιριάζει σε αυτή την ιστορία. Η δουλειά της Σοφί είναι να αναζητεί, να συνδέει πληροφορίες, να επιμένει σε ερωτήματα που μένουν αναπάντητα. Όταν το αντικείμενό της είναι ένα πρόσωπο που έχει γίνει σημείο αναφοράς για τους αδικημένους, η έρευνα αποκτά και κοινωνικό βάρος. Η ταυτότητα που ψάχνει αφορά έναν ολόκληρο κόσμο γύρω της.
Παράλληλα, η υπόθεση φέρνει στην επιφάνεια μυστικά που συνδέονται με τη δική της ζωή. Αυτό το διπλό νήμα, το δημόσιο και το προσωπικό, δίνει μια ενδιαφέρουσα κατεύθυνση στο μυθιστόρημα. Η ηρωίδα αναζητεί απαντήσεις για κάποιον άλλο και βρίσκεται αντιμέτωπη με το παρελθόν της. Η περιέργεια για τον Κόκκινο Πίθηκο συναντά την περιέργεια για την ίδια: τι κουβαλά μαζί της, τι καλείται να διαχειριστεί, πώς συνδέεται η προσωπική της ιστορία με όσα ερευνά.
Εδώ βρίσκεται και ένας λόγος για να θέλεις να ακολουθήσεις τη Σοφί. Το ενδιαφέρον μοιράζεται ανάμεσα στο αίνιγμα και στον άνθρωπο που προσπαθεί να το λύσει. Μπορεί να σε φέρει στο βιβλίο το παράξενο όνομα του τίτλου· η Σοφί προσθέτει την προσωπική διάσταση που χρειάζεται μια περιπέτεια για να σε νοιάξει. Η βία και η τρυφερότητα, που συνυπάρχουν στην περιγραφή της ιστορίας, προϊδεάζουν για διαφορετικές όψεις αυτής της διαδρομής, χωρίς να αποκαλύπτουν τις απαντήσεις της.
Οι άνθρωποι πίσω από τη δυστοπία
Για το πώς αναπτύσσονται αυτά τα στοιχεία, έχει ενδιαφέρον η κριτική του Νίκου Θεοχαρίδη στο Rise TV. Ο ίδιος ξεχωρίζει τους δυνατούς ήρωες, τις πολύπλοκες σχέσεις και τη γρήγορη ροή, η οποία αφήνει χώρο στα συναισθήματα. Στέκεται επίσης στον τρόπο με τον οποίο ο βίαιος κόσμος του βιβλίου γίνεται αισθητός μέσα από τις πράξεις των πρωταγωνιστών.
Σε μια δυστοπική ιστορία, οι κανόνες της κοινωνίας έχουν σημασία, αλλά οι συνέπειές τους γίνονται πιο άμεσες όταν συνδέονται με πρόσωπα. Η αγωνία αποκτά διαφορετικό βάρος όταν σε ενδιαφέρει ποιον αφορά. Στην ανάγνωση του Θεοχαρίδη, οι χαρακτήρες και οι σχέσεις τους είναι οργανικό κομμάτι του κόσμου που περιγράφει η Πέτροβα. Η δράση συνυπάρχει με εσωτερικές συγκρούσεις, θλίψη και αγάπη. Οι παύσεις που περιγράφει για τα συναισθήματα φωτίζουν αυτή την ανθρώπινη πλευρά της περιπέτειας ανάμεσα στις γρήγορες εξελίξεις.
«Η συγγραφέας δεν φλυαρεί», γράφει χαρακτηριστικά. Είναι μια θετική εκτίμηση που λέει περισσότερα από έναν γενικό έπαινο: περιγράφει μια γραφή συγκεντρωμένη στην εξέλιξη και στους ανθρώπους της. Για κάποιον που αγαπά το μυστήριο, αλλά θέλει να τον απασχολούν και οι ήρωες, αυτή η ισορροπία είναι ουσιαστικός λόγος ενδιαφέροντος.
Τι βρήκαν οι αναγνώστριες στις σελίδες του
Στα σχόλια για τον Κόκκινο Πίθηκο στο Goodreads, η Άνδρεα Αρβανιτιδου περιγράφει μια όμορφη αναγνωστική έκπληξη. Η δυστοπία, λέει, δεν είναι το είδος που συνήθως επιλέγει, όμως η γραφή την κέρδισε από τις πρώτες σελίδες. Αναφέρεται στην απλή γλώσσα, στη ροή και στις εικόνες που δημιουργούν οι περιγραφές. Μιλά για αγωνία, περιπέτεια και έρωτα, χαρακτηρίζοντάς το «μια ιστορία που κυλάει».
Η Νέλλη Κουρκούλη ξεχωρίζει τη Σοφί ως δημοσιογράφο που αναζητεί την αλήθεια και εναντιώνεται στην αδικία. Στέκεται ακόμη στους δευτερεύοντες χαρακτήρες, τους οποίους βρίσκει δυνατούς και ενδιαφέροντες, με ενεργό ρόλο στην ιστορία. Η σύντομη φράση της «Οι σελίδες γυρνούν γρήγορα» αποδίδει τον ρυθμό που εκτίμησε.
Στις 20 Οκτωβρίου 2026, ο συγγραφέας Κωνσταντίνος Μισσός έγραψε επίσης για το βιβλίο, ξεχωρίζοντας τη στρωτή πλοκή και τους δομημένους χαρακτήρες. Στάθηκε στις ανθρώπινες σχέσεις που δοκιμάζονται στο δυστοπικό του μέλλον και το χαρακτήρισε «Πολύ ευχάριστο ανάγνωσμα».
Η επιφύλαξη της πρώτης αναγνώστριας απέναντι στο είδος κάνει το σχόλιό της ιδιαίτερα χρήσιμο για κάποιον που δεν διαβάζει συχνά επιστημονική φαντασία. Δεν χρειάζεται να σε ελκύει κάθε δυστοπικό σκηνικό για να σου κινήσει την περιέργεια μια ιστορία μυστηρίου και ανθρώπινων σχέσεων. Οι παρατηρήσεις των δύο αναγνωστριών δείχνουν συγκεκριμένα σημεία από τα οποία μπορεί να ξεκινήσει η γνωριμία με το βιβλίο: τη γλώσσα, την αγωνία και τους χαρακτήρες.
Η Ελπίδα Πέτροβα πριν από το πρώτο μυθιστόρημα
Η προσωπική διαδρομή της συγγραφέα έχει μια καθημερινή αφετηρία. Σε συνέντευξή της στο Istorima το 2022, η Πέτροβα θυμάται ότι άρχισε να σημειώνει αστεία περιστατικά από την εργασία της στην υποδοχή ξενοδοχείου. Ακολούθησαν μαθήματα δημιουργικής γραφής, διηγήματα και η ενασχόληση με ιστορίες μόλις 121 λέξεων. Μιλά για τη δουλειά που χρειάζεται ακόμη κι ένα μικρό κείμενο και για τη συγκίνηση να βλέπει την προσπάθειά της τυπωμένη.
Μιλώντας τότε για τη συγγραφή του πρώτου της μυθιστορήματος, περιέγραφε έναν σταθερό ρυθμό: ένα κεφάλαιο την εβδομάδα, δουλεμένο τα Σαββατοκύριακα, παράλληλα με τις υπόλοιπες υποχρεώσεις της. Η ολοκλήρωση ενός κειμένου σήμαινε ώρες σκέψης και επανεπεξεργασίας. Είναι μια όμορφη λεπτομέρεια αυτής της γνωριμίας με τη συγγραφέα: πίσω από το τυπωμένο βιβλίο υπήρχαν μικρά, σταθερά βήματα δουλειάς και ο προσωπικός χρόνος που τους αφιέρωνε.
Από αυτή τη διαδρομή έφτασε στο πρώτο ατομικό της μυθιστόρημα. Η Tabula Rasa, όπου συνέχισε τη συγγραφική της εκπαίδευση, αναφέρει ότι ο Κόκκινος Πίθηκος γράφτηκε με την καθοδήγηση της Αντιγόνης Πόμμερ, η οποία ανέλαβε και την επιμέλεια. Η Πέτροβα είχε ήδη συμμετάσχει σε συλλογικές εκδόσεις. Η σχέση της με το γράψιμο είχε, λοιπόν, προηγούμενα βήματα πριν από αυτή την προσωπική έκδοση.
Η διάκριση στα Everlies και η έκδοση
Ο Κόκκινος Πίθηκος κατέκτησε την πρώτη θέση στην κατηγορία «Καλύτερο βιβλίο επιστημονικής φαντασίας – Έλληνας συγγραφέας», στην επίσημη λίστα The Everlies – Νικητές 2023 του Fantasy Festival. Σύμφωνα με τη Tabula Rasa, η διάκριση προέκυψε από ψηφοφορία του κοινού. Είναι μια συγκεκριμένη αναγνώριση για το βιβλίο και τη συγγραφέα του, που προστίθεται στα θετικά αναγνωστικά σχόλια.
Η έκδοση των 24γραμμάτων κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο του 2023, έχει 278 σελίδες και ISBN 9786182017890. Τη δημιουργία του εξωφύλλου υπογράφει η Ιώ Φιλιππίδη. Στις 25 Οκτωβρίου 2026, ο εκδότης το ανέγραφε στα 17€ με ΦΠΑ, με παραγγελία εφόσον υπάρχει απόθεμα, ενώ το BooksAndToys το εμφάνιζε διαθέσιμο στα 15,30€.
Για περισσότερες λογοτεχνικές διαδρομές γύρω από την εξουσία και την ανθρώπινη ευθύνη, μπορείς να διαβάσεις και τις παρουσιάσεις μας για το 1984 του Τζωρτζ Όργουελ και την Πανούκλα του Αλμπέρ Καμύ.