Site icon e-prosfores

Το Σεντούκι της Άβα Νάθαν Άβα — Βιβλίο 1: Το χρυσαφένιο νόμισμα

Συντακτική Ομάδα

Δημοσιεύτηκε στις

Επίσημο εξώφυλλο: Εκδόσεις Πηγή.

Ο Άντελ ζει στο Βάλεα Βέρντε, ένα χωριό κλεισμένο ανάμεσα σε βουνά και δάση, στην απομονωμένη Άμαρα. Ψαρεύει ανεπιτυχώς από το μικρό λευκό βαρκάκι που του χάρισε η μεγάλη του αδελφή Σίρι στα δέκατα πέμπτα γενέθλιά του, κοιτά τον ορίζοντα και φαντάζεται πλοία, ταξίδια, έναν κόσμο πιο μεγάλο από τη γωνιά του. Η επιθυμία για περιπέτεια χαρακτηρίζει την πρώτη εμφάνισή του στο επίσημο απόσπασμα και έχει μια συγκεκριμένη αφετηρία: δεν γεννιέται από μεγαλοστομία, αλλά από την καθημερινή απόσταση ανάμεσα σε αυτό που έχει μπροστά του και σε αυτό που ονειρεύεται.

Το μυθιστόρημα του Χρήστου Σκοπίδη, Το Σεντούκι της Άβα Νάθαν Άβα — Βιβλίο 1: Το χρυσαφένιο νόμισμα, από τις Εκδόσεις Πηγή, συστήνει τον Άντελ μέσα από αυτή την ανυπομονησία και την ανατρέπει μ’ ένα αγκίστρι που τραβά κάτι αλλιώτικο από ψάρι: ένα μικρό σεντούκι. Μέσα του, ένα χρυσαφένιο νόμισμα με την επιγραφή Το Μέλλον και τρεις κενές θέσεις. Οι θέσεις υποδηλώνουν ότι κάτι λείπει, χωρίς η πρώτη συνάντηση να εξηγεί πλήρως τις δυνάμεις του αντικειμένου. Έτσι, η ανακάλυψη φέρνει μαζί της απορίες για την προέλευση και τη χρήση του.

Ένα νόμισμα που αλλάζει την κλίμακα της ζωής

Η εκδοτική περιγραφή της Πηγής τοποθετεί την ευρύτερη ιστορία σε μια ήπειρο, την Ανάντια, όπου κάποτε δημιουργήθηκε ένα άφθαρτο σεντούκι με τέσσερα φυλαχτά διαφορετικών δυνάμεων. Ο θρύλος συνδέεται με την Ακτή των Γκρεμών, ένα μέρος όπου, όπως λέγεται, ό,τι πέφτει χάνεται. Το σεντούκι φτάνει στον νεαρό Άντελ, και μαζί του φτάνει και η απαίτηση να ταξιδέψει, να βρει τα φυλαχτά και να τα επιστρέψει στη θέση τους. Ο Δημιουργός, από την άλλη, θέλει να το αποκτήσει, και οι δυνάμεις του καταδιώκουν όσους βρίσκονται στον δρόμο του.

Πρόκειται, δηλαδή, για μια περιπέτεια φαντασίας με αποστολή, αναζήτηση αντικειμένων και καταδίωξη. Ωστόσο το πρώτο κεφάλαιο δεν σε βυθίζει κατευθείαν στη μεγάλη σύγκρουση· σε αφήνει να δεις από πού ξεκινά ο ήρωας. Στο επίσημο απόσπασμα των είκοσι σελίδων, ο πρόλογος μάς μεταφέρει στην Ακτή των Γκρεμών, όπου ένας άνδρας προσπαθεί να στερήσει το σεντούκι από τον Δημιουργό ενώ τον κυνηγά μια φτερωτή σκοτεινή μορφή. Είναι μια σκηνή με βία και θανάσιμο κίνδυνο, που δείχνει στον αναγνώστη ότι η κατοχή του αντικειμένου έχει ήδη συνδεθεί με μια επικίνδυνη σύγκρουση.

Ο ήρωας πριν γίνει ήρωας

Ύστερα η αφήγηση κάνει ένα άλμα: η πρώτη συνάντηση με τον Άντελ τοποθετείται 601 χρόνια μετά τον πρόλογο. Αυτή η απόσταση χρόνου δεν είναι διακοσμητική. Χωρίζει τη σύγκρουση του προλόγου από την καθημερινότητα του αγοριού, και δείχνει ότι ο Άντελ μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον όπου ο θρύλος του σεντουκιού δεν είναι καν γνωστός. Ο ίδιος δεν είναι έτοιμος πολεμιστής. Η πρώτη του επαφή με τη μαγεία φέρνει μαζί φόβο και ενθουσιασμό, και αυτή η διπλή αντίδραση τον κρατά ανθρώπινο. Δεν τον βλέπουμε να στέκεται ατρόμητος μπροστά στο άγνωστο· τον βλέπουμε να το επεξεργάζεται.

Η καθημερινότητά του έχει κι άλλες ρωγμές. Ο φίλος του Όμπιν έχει μετακομίσει. Ο Κάιν και η παρέα του τον εκφοβίζουν. Η φαντασία λειτουργεί ως καταφυγή, αλλά και ως ένδειξη μοναξιάς: ο Άντελ ονειρεύεται γιατί η πραγματικότητα του χωριού τού προσφέρει λίγα. Όταν η περιπέτεια φτάνει επιτέλους, δεν έρχεται σαν βραβείο, αλλά σαν ρήξη στην ισορροπία που γνωρίζει.

Η Σίρι και το βάρος της φροντίδας

Η Σίρι είναι η μεγαλύτερη αδελφή, 22 ετών, ικανή κυνηγός. Μετά την απώλεια των γονέων τους ανέλαβε από μικρή τη φροντίδα των δύο μικρότερων αδελφών, του Άντελ και της Μάρτα. Τους εξασφαλίζει φαγητό, τους διδάσκει γράμματα και αριθμητική. Παρεμβαίνει για να προστατεύσει τον Άντελ από τον Κάιν. Όταν εκείνος τής μιλά για το μαγικό αντικείμενο, τον ακούει με δυσπιστία. Και ο Άντελ, από την πλευρά του, ανησυχεί όταν εκείνη φεύγει για κυνήγι.

Αυτή η αμοιβαία ανησυχία δίνει στην αρχή της ιστορίας ένα σαφές οικογενειακό βάρος. Η φροντίδα δεν παρουσιάζεται ως απλή τρυφερότητα, αλλά ως ευθύνη που βαραίνει και τις δύο πλευρές. Η Σίρι κρατά την οικογένεια όρθια, και ο Άντελ μεγαλώνει μέσα σε αυτή τη φροντίδα, ενώ επιθυμεί να βγει από τα όρια του χωριού. Η κοινή τους συμμετοχή στο ταξίδι, που αναφέρει ο εκδότης, θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: πώς συνδυάζεται η ανάγκη για ανεξαρτησία με την ευθύνη απέναντι στους ανθρώπους που σε στηρίζουν;

Θρύλοι, μνήμη και το χωριό που κρατά τον Άντελ

Οι παππούδες έλεγαν στον Άντελ ιστορίες φαντασίας. Τώρα πια γερνούν και η μνήμη τους εξασθενεί. Οι οικογενειακές αφηγήσεις συνδέουν τον πόθο του ταξιδιού με προσωπικούς δεσμούς, και όχι μόνο με μακρινούς θρύλους. Το Βάλεα Βέρντε, με τα βουνά και τα δάση του, με το κυνήγι, τη γεωργία και τις λίγες ανταλλαγές, εξηγεί γιατί ο Άντελ δεν γνωρίζει τον μύθο του σεντουκιού: η απομόνωση δεν είναι απλώς γεωγραφική, είναι και πολιτισμική. Οι ιστορίες των παππούδων καλλιεργούν τη φαντασία του, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι του έχουν μεταδώσει τον συγκεκριμένο θρύλο της Ανάντια. Η απόσταση ανάμεσα στις γενικές ιστορίες περιπέτειας και στη γνώση αυτού του αντικειμένου παραμένει ουσιώδης.

Πάνω σε αυτό το υπόβαθρο, η διάσταση ανάμεσα στους θρυλικούς ήρωες που φανταζόταν και στους παράξενους, διαθέσιμους συντρόφους της Τσαχπίνας, όπως σημειώνει η εκδοτική περιγραφή, αποκτά βάρος. Ο Άντελ δεν ταξιδεύει με μια ομάδα θρυλικών μορφών· ταξιδεύει με τις δύο αδελφές του και με το εκκεντρικό πλήρωμα της Τσαχπίνας. Αυτή η αντίθεση προσφέρει έναν φυσικό τρόπο να προσεγγίσεις την αφετηρία της αποστολής: τι κάνει κανείς όταν οι σύντροφοί του δεν μοιάζουν με τους ήρωες που είχε φανταστεί;

Τι μπορεί να περιμένει ο αναγνώστης

Στο ξεκίνημα της ιστορίας συνυπάρχουν κίνδυνος, οικογενειακή απώλεια, εκφοβισμός, σκηνές καθημερινής φροντίδας και μια χιουμοριστική αμηχανία. Αυτή η ανάμειξη τόνων φέρνει τον φόβο δίπλα στην καθημερινότητα, χωρίς οι σκηνές φροντίδας να εξαφανίζουν τον κίνδυνο. Η επίσημη ταξινόμηση το εντάσσει στη Φαντασία, στα Μυθιστορήματα και στα Εφηβικά, χωρίς να δίνεται συγκεκριμένο αριθμητικό ηλικιακό όριο. Για την επιλογή αναγνώσματος έχει σημασία και το περιεχόμενο της αρχής: δίπλα στη μαγεία υπάρχουν εκφοβισμός, οικογενειακή απώλεια και βία. Η κατηγορία του εκδότη δεν υποκαθιστά αυτή την εικόνα.

Η αφετηρία ταιριάζει σε αναγνώστες που αναζητούν φανταστικές αποστολές στη θάλασσα, έναν ευάλωτο πρωταγωνιστή και οικογενειακούς δεσμούς μέσα στην περιπέτεια. Το σεντούκι έχει μια παλιά ιστορία διεκδίκησης, ενώ ο νέος του κάτοχος έχει ήδη ανθρώπους για τους οποίους νοιάζεται. Αυτά είναι δύο διαφορετικά διακυβεύματα που συναντιούνται στην ίδια αναζήτηση. Η παρουσίαση βασίζεται στην εκδοτική περιγραφή και στο διαθέσιμο απόσπασμα, όχι σε ανάγνωση ολόκληρου του μυθιστορήματος. Στις αρχικές σελίδες, πάντως, διακρίνεται καθαρά η απόσταση ανάμεσα στο να ονειρεύεσαι τη μαγεία και στο να τη συναντάς: ο Άντελ θέλει την περιπέτεια, αλλά φοβάται το άγνωστο που κρατά στα χέρια του. Το θάρρος προκύπτει έτσι ως ερώτημα για τη διαδρομή του, όχι ως έτοιμη ιδιότητα που του αποδίδεται από την αρχή.

Στο Το Σεντούκι της Άβα Νάθαν Άβα — Βιβλίο 1: Το χρυσαφένιο νόμισμα, το γνώριμο σπίτι και το άγνωστο πέλαγος σχηματίζουν δύο πόλους της αφετηρίας. Ανάμεσά τους βρίσκεται ο Άντελ, με ένα αντικείμενο του οποίου την ιστορία αγνοεί και με συντρόφους διαφορετικούς από εκείνους που περίμενε.

Στοιχεία έκδοσης

Exit mobile version