Δημοσιεύτηκε στις 31 Οκτωβρίου 2026

Μια σκοτεινή στήλη σκόνης αποκτά διαφορετικές όψεις μέσα από τις συμπληρωματικές εικόνες του Hubble και του James Webb που παρουσίασαν NASA και ESA στις 29 Οκτωβρίου 2026. Το Cat’s Head Nebula βρίσκεται μέσα στο Νεφέλωμα της Τρόπιδας, περίπου 7.500 έτη φωτός από τη Γη. Οι παρατηρήσεις του δίνουν διαφορετικά στοιχεία για την ίδια περιοχή σχηματισμού άστρων, βοηθώντας στην κατανόηση της γέννησής τους.

Το ανεπίσημο όνομά του προέρχεται από το σχήμα της στήλης: θυμίζει γάτα γυρισμένη με την πλάτη και το κεφάλι προς τα δεξιά. Στην εικόνα του Hubble, στο ορατό φως, η σκόνη εμφανίζεται σκοτεινή και αδιαφανής. Ένα φωτεινό κόκκινο σημείο μοιάζει με μάτι και ενδέχεται να είναι νεαρό άστρο μέσα στη σκόνη.

Η μορφή της στήλης πιθανότατα διαμορφώθηκε από την υπεριώδη ακτινοβολία και τους ανέμους μεγάλων άστρων. Αυτά πιθανότατα διέβρωσαν το αραιότερο υλικό γύρω της, σχηματίζοντας το περίγραμμα που παραπέμπει σε γάτα.

Στο εγγύς υπέρυθρο, το Webb διαπερνά μέρος της σκόνης. Έτσι αποκαλύπτει περισσότερα άστρα, αλλά και σύνθετη δομή στην επιφάνεια της στήλης. Στο υπόβαθρο διακρίνονται ακόμη και αμυδροί γαλαξίες. Αν συγκρίνεις αυτή την όψη με εκείνη του Hubble, η ίδια περιοχή παρουσιάζεται με περισσότερα στοιχεία πίσω από τη σκοτεινή σκόνη.

Η παρατήρηση του Webb στο μέσο υπέρυθρο προσθέτει μια ακόμη όψη: αποτυπώνει την εκπομπή από θερμή σκόνη και από μόρια με βάση τον άνθρακα, τα οποία διεγείρονται από το αστρικό φως. Μαζί, οι διαφορετικές παρατηρήσεις συνδέουν τη σκοτεινή στήλη, τα άστρα και την εκπομπή της σκόνης στην ίδια περιοχή αστρικής γέννησης.

Τα χρώματα χρειάζονται, ωστόσο, μια διευκρίνιση όταν κοιτάζεις αυτές τις εικόνες: προκύπτουν από συνδυασμό φίλτρων. Δεν αποδίδουν όλες οι λήψεις την περιοχή όπως θα την έβλεπε το ανθρώπινο μάτι· παρουσιάζουν τις διαφορετικές όψεις που καταγράφουν οι παρατηρήσεις.

Οι νέες εικόνες και η εξήγηση της NASA · Η παρουσίαση της ESA

Πώς διαβάζονται οι χρωματικές αποδόσεις: ο ρόλος των φίλτρων στις εικόνες του Hubble.