Δημοσιεύτηκε στις 3 Νοεμβρίου 2026

Οι 37 κοντινοί νάνοι γαλαξίες που εξετάστηκαν στη μελέτη GLOW διατηρούν λιγότερο οξυγόνο από όσο προβλέπουν οι προσομοιώσεις. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της NASA στις 2 Νοεμβρίου 2026, τα ευρήματα του Hubble υποδεικνύουν ότι οι γαλαξιακοί άνεμοι απομακρύνουν το στοιχείο αποτελεσματικότερα από το αναμενόμενο. Το ερώτημα είναι πού καταλήγει αυτή η ύλη.

Η εργασία δημοσιεύεται στο Astrophysical Journal και το όνομα GLOW προέρχεται από το Galaxies Losing Oxygen via Winds. Στο επίκεντρό της βρίσκεται η σχέση ανάμεσα στο οξυγόνο που παράγουν τα άστρα και σε εκείνο που παραμένει στους μικρούς γαλαξίες. Η διαφορά από τις προβλέψεις αφορά ακριβώς αυτή τη διατήρηση του στοιχείου.

Πώς οι άνεμοι μεταφέρουν το οξυγόνο

Τα άστρα παράγουν οξυγόνο, αλλά αυτό δεν παραμένει απαραίτητα μέσα στον γαλαξία τους. Οι μαζικοί αστέρες και οι εκρήξεις υπερκαινοφανών μπορούν να διοχετεύσουν ενέργεια σε γαλαξιακούς ανέμους. Αυτοί οι άνεμοι μεταφέρουν αέριο έξω από μικρούς γαλαξίες, απομακρύνοντας μαζί του και οξυγόνο.

Η ομάδα βρήκε ότι οι νάνοι του δείγματος συγκρατούν μικρότερη ποσότητα από εκείνη που προβλέπουν οι προσομοιώσεις. Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν επομένως αποτελεσματικότερη απομάκρυνση μέσω των ανέμων. Πρόκειται για εύρημα σχετικά με την απώλεια του στοιχείου, ενώ ο τελικός προορισμός του παραμένει ανοιχτός.

Η επιλογή του οξυγόνου βοηθά στην παρακολούθηση αυτού του κύκλου της ύλης. Είναι το τρίτο πιο άφθονο στοιχείο στο Σύμπαν, μετά το υδρογόνο και το ήλιο, και σχετικά εύκολο να ανιχνευθεί. Έτσι, προσφέρει έναν χρήσιμο τρόπο να εξεταστεί τι συμβαίνει στην ύλη που παράγουν τα άστρα.

Τι επέτρεψαν να δουν οι αρχειακές εικόνες

Οι 37 γαλαξίες επιλέχθηκαν σε ένα εύρος μάζας όπου αναμένεται μεγαλύτερη απώλεια αερίων. Παράλληλα, βρίσκονται αρκετά κοντά ώστε το Hubble να ξεχωρίζει μεμονωμένα άστρα. Η επιλογή του δείγματος συνδέει λοιπόν το φαινόμενο που αναζητούσε η ομάδα με τη δυνατότητα λεπτομερούς παρατήρησής του.

Αρχειακές οπτικές εικόνες του Hubble επέτρεψαν τη διάκριση αυτών των άστρων και την ανασύσταση των ιστοριών σχηματισμού άστρων στους γαλαξίες. Η μελέτη συνδύασε επίσης δεδομένα από το Spitzer, το Very Large Array και το Australian Telescope Compact Array.

Ανάμεσα στους γαλαξίες του δείγματος βρίσκεται ο NGC 4449. Η διαθέσιμη συνοδευτική εικόνα του από το Hubble είχε κυκλοφορήσει το 2007. Η διάκριση έχει σημασία αν τη συναντήσεις μαζί με την είδηση: η μελέτη είναι νέα, ενώ η συγκεκριμένη εικόνα προέρχεται από το αρχείο.

Η αναζήτηση συνεχίζεται γύρω από τους γαλαξίες

Δεν έχει εντοπιστεί όλο το χαμένο οξυγόνο. Παραμένει ανοιχτό αν βρίσκεται στην περιοχή γύρω από τους γαλαξίες ή αν έχει απομακρυνθεί ακόμη περισσότερο. Το έλλειμμα που καταγράφει η GLOW αφήνει έτσι ένα συγκεκριμένο ερώτημα για τις επόμενες παρατηρήσεις: πόσο μακριά έχει φτάσει το στοιχείο;

Στην παρουσίαση της NASA αναφέρονται η Grace Telford από το University of Utah και η επικεφαλής προγράμματος Kristen Wingfield McQuinn από το STScI/Rutgers. Για μικρότερους γαλαξίες προτείνονται μελλοντικές παρατηρήσεις με το Roman και βαθύτερη μελέτη με Hubble/Webb, ως συνέχεια της έρευνας για την απώλεια οξυγόνου.

Διάβασε επίσης: Το Cat’s Head Nebula μέσα από Hubble και Webb · Γιατί οι εικόνες του Hubble έχουν χρώματα: ο ρόλος των φίλτρων.