Δημοσιεύτηκε στις 7 Νοεμβρίου 2026

Το Messier 30 (M30), ένα σφαιρωτό αστρικό σμήνος περίπου 27.500 έτη φωτός μακριά, βρίσκεται στο επίκεντρο νέας εικόνας που δημοσίευσαν η NASA και η ESA/Hubble στις 5 Νοεμβρίου 2026. Γνωστό και ως NGC 7099, στον αστερισμό του Αιγόκερω, συνδέεται με ένα ερώτημα για το παρελθόν του Γαλαξία: σχηματίστηκε εδώ ή έφτασε από αλλού;

Η κίνησή του δίνει μια πιθανή ένδειξη. Το M30 και άλλα σμήνη κινούνται αντίθετα από τη φορά περιστροφής του Γαλαξία. Αυτό μπορεί να υποδηλώνει ότι σχηματίστηκαν αλλού και αιχμαλωτίστηκαν στο μακρινό παρελθόν. Η πιθανότητα αυτή παραμένει ερμηνεία της κίνησής τους, όχι βεβαιότητα για την προέλευσή τους.

Άστρα με ηλικίες δισεκατομμυρίων ετών

Τα σφαιρωτά σμήνη είναι περίπου σφαιρικές συγκεντρώσεις από δεκάδες χιλιάδες έως εκατομμύρια άστρα. Συνήθως κινούνται στην άλω των γαλαξιών, ενώ ο Γαλαξίας μας διαθέτει τουλάχιστον 150. Το M30 ανήκει σε αυτή την κατηγορία αστρικών συγκεντρώσεων.

Σύμφωνα με τη NASA, οι εκτιμώμενες ηλικίες των σφαιρωτών σμηνών κυμαίνονται από 11,5 έως 13,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Το εύρος αφορά γενικά τα σφαιρωτά σμήνη και δεν αποτελεί νέα, ακριβή μέτρηση της ηλικίας μόνο του M30. Αν αναζητάς τι καινούργιο παρουσιάζεται, πρόκειται για τη νέα εικόνα και το παρατηρησιακό υλικό της, χωρίς ανακοίνωση βέβαιης προέλευσης του σμήνους.

Μια σύγκριση που καλύπτει 15 χρόνια

Η εικόνα συνδυάζει δεδομένα τριών προγραμμάτων παρατήρησης με τις κάμερες ACS και WFC3 του Hubble. Το υλικό καλύπτει υπεριώδες, ορατό και εγγύς υπέρυθρο φως: η δημοσιευμένη εικόνα συγκεντρώνει δεδομένα από αυτές τις διαφορετικές περιοχές του φωτός.

Οι νεότερες παρατηρήσεις συγκρίνουν τις κινήσεις διαφορετικών πληθυσμών άστρων σε διάστημα 15 ετών. Εδώ βρίσκεται η ιδιαίτερη συμβολή της μακρόχρονης λειτουργίας του Hubble: επιτρέπει τη σύγκριση παρατηρήσεων που απέχουν χρονικά. Πέρα από τη νέα εικόνα του M30, το υλικό περιλαμβάνει έτσι και μια σύγκριση αστρικών κινήσεων σε βάθος χρόνου.

Διάβασε επίσης: Γιατί οι εικόνες του Hubble έχουν χρώματα: ο ρόλος των φίλτρων · M64: τι φωτίζουν τα Hubble και Webb στον γαλαξία με το «μαύρο μάτι».