Site icon e-prosfores

Euclid DR1-Foundation: Νέα δημόσια δεδομένα για τον χάρτη του Σύμπαντος

Δημοσιεύτηκε στις

Euclid views the core of the Messier 81 galaxy group — δημοσιοποίηση 12/11/2026. ESA/Euclid/Euclid Consortium/NASA, image processing by J.-C. Cuillandre and E. Bertin. CC BY-SA 3.0 IGO. Χωρίς αλλαγές. Αρχείο εικόνας · Άδεια CC BY-SA 3.0 IGO

Εικόνες, φάσματα και κατάλογοι από περίπου 13 μήνες παρατηρήσεων του Euclid είναι πλέον δημόσια διαθέσιμα για έρευνα. Η ESA και το ICE-CSIC ανακοίνωσαν στις 12 Νοεμβρίου 2026 τη διάθεση της Euclid DR1-Foundation, της πρώτης μεγάλης έκδοσης δεδομένων της αποστολής μετά την εκτόξευση τον Ιούλιο 2023. Το υλικό συγκεντρώνει φως από περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο αντικείμενα και προσφέρει τη βάση για τη μελέτη της τρισδιάστατης κατανομής των γαλαξιών.

Από το φως στις αποστάσεις των γαλαξιών

Για να τοποθετηθεί ένας γαλαξίας σε τρισδιάστατο χάρτη, χρειάζονται στοιχεία για την απόστασή του. Εδώ συμβάλλει η φασματοσκοπία: αναλύει το φως των γαλαξιών στα χρώματά του, δίνοντας στους ερευνητές πληροφορίες για το πόσο μακριά βρίσκονται. Η DR1-Foundation περιλαμβάνει φάσματα περισσότερων από 160 εκατομμυρίων πηγών.

Η ευρεία επισκόπηση καλύπτει 1.900 τετραγωνικές μοίρες, περίπου 14% της συνολικής έκτασης ουρανού που θα χαρτογραφήσει το Euclid. Πρόκειται για βάση έρευνας, όχι για ολοκληρωμένο τρισδιάστατο χάρτη ή για λύση των μυστηρίων της σκοτεινής ύλης και ενέργειας.

Γαλαξίες και υποψήφιοι βαρυτικοί φακοί

Οι επίσημες ανακοινώσεις αναφέρουν πάνω από 900 εκατομμύρια γαλαξίες. Περιλαμβάνουν επίσης περίπου 15.000 υποψήφιους ισχυρούς βαρυτικούς φακούς και πάνω από 60 εκατομμύρια υποψήφια κβάζαρ. Στις δύο τελευταίες κατηγορίες, οι αριθμοί αφορούν υποψήφιες ταυτοποιήσεις, όχι επιβεβαιωμένα αντικείμενα.

Ένας ισχυρός βαρυτικός φακός δημιουργείται όταν ένας γαλαξίας στο προσκήνιο παραμορφώνει σημαντικά το φως πιο μακρινών γαλαξιών. Η παραμόρφωση αυτή βοηθά τους ερευνητές να μελετήσουν τη μάζα των γαλαξιών, περιλαμβανομένης της αόρατης σκοτεινής ύλης.

Η επίσημη φωτογραφία δίνει ένα συγκεκριμένο παράδειγμα των διαφορετικών αποστάσεων που συνυπάρχουν σε μια εικόνα του ουρανού. Δείχνει τον Messier 81 δεξιά και τον μικρότερο NGC 3077 αριστερά, με την ομάδα Messier 81 να απέχει περίπου 12 εκατομμύρια έτη φωτός. Οι γαλάζιες νεφελώδεις ίνες είναι γαλαξιακό cirrus του δικού μας Γαλαξία, στο προσκήνιο.

Δημόσια πρόσβαση και το επόμενο βήμα

Ο Francisco Castander, ερευνητής ICE-CSIC και IEEC και μέλος της Euclid Consortium, υπογραμμίζει ότι η δημόσια διάθεση επιτρέπει σε ερευνητές σε όλο τον κόσμο να αξιοποιήσουν τα δεδομένα. Η πλήρης έκδοση DR1 προγραμματίζεται για τα μέσα του 2027 και θα προσθέσει, μεταξύ άλλων, δεδομένα για ασθενείς βαρυτικούς φακούς και σμήνη γαλαξιών.

Σχετικές αναγνώσεις: η ανακάλυψη κομήτη από το Euclid, ο γαλαξίας M64 μέσα από τα Hubble και Webb.

Exit mobile version