Skip to content

Νέα μέθοδος εντόπισε τον πάλσαρ PSR J1622−7204 στα δεδομένα του Fermi

Δημοσιεύτηκε στις

Τον απομονωμένο πάλσαρ PSR J1622−7204, που περιστρέφεται 261 φορές το δευτερόλεπτο, εντόπισε διεθνής ομάδα σε δεδομένα περίπου 15 ετών του Fermi LAT. Η ανακάλυψη δείχνει πώς μια νέα μέθοδος ανάλυσης μπορεί να φέρει στο φως ένα αντικείμενο που παρέμενε κρυμμένο σε ήδη διαθέσιμες διαστημικές παρατηρήσεις.

Επίσημη καλλιτεχνική απεικόνιση του διαστημικού τηλεσκοπίου Fermi
Καλλιτεχνική απεικόνιση του τηλεσκοπίου Fermi, όχι του νέου πάλσαρ. NASA, αρχειακή δημοσίευση 29/6/2014. Χωρίς αλλαγές. Η επίσημη απεικόνιση του Fermi.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της NASA Science στις 19 Νοεμβρίου 2026, στην ομάδα συμμετέχουν ερευνητές από το Max Planck Institute for Gravitational Physics, το Weizmann Institute of Science και το Chalmers University. Το Fermi ανιχνεύει ακτίνες γάμμα, ενώ τα δημόσια δεδομένα του επιτρέπουν νέες αναλύσεις παλαιότερων παρατηρήσεων από την εκτόξευσή του το 2008.

Ένα περιοδικό σήμα ανάμεσα σε άλλα

Οι πάλσαρ είναι ταχέως περιστρεφόμενοι αστέρες νετρονίων. Οι δέσμες ακτινοβολίας τους δίνουν ένα περιοδικό σήμα όταν διασταυρώνονται με τη γραμμή θέασης της Γης. Η δυσκολία εδώ είναι ότι ελάχιστα φωτόνια του πάλσαρ φθάνουν στον ανιχνευτή και αναμειγνύονται με άλλα σήματα. Για να αναγνωριστεί η επανάληψη, χρειάζεται να βρεθούν συγχρόνως η θέση του αντικειμένου, ο ρυθμός περιστροφής του και η μεταβολή αυτού του ρυθμού.

Όπως εξηγεί η ανακοίνωση του Max Planck, οι Dotan Gazith και Barak Zackay μετέφεραν αλγορίθμους από την έρευνα κρυπτογραφίας σε αυτή την αναζήτηση. Μετέτρεψαν το ζητούμενο σε γεωμετρικό πρόβλημα: την αναζήτηση σύντομων διανυσμάτων σε ένα πολυδιάστατο πλέγμα.

Τι σημαίνουν οι 10 ώρες και τα 600 χρόνια

Στη συγκεκριμένη αναζήτηση, η νέα μέθοδος χρειάστηκε υπολογιστικό έργο ισοδύναμο με περίπου 10 ώρες σε έναν συνηθισμένο πυρήνα CPU. Η CPU είναι η κεντρική μονάδα επεξεργασίας ενός υπολογιστή και ο πυρήνας μια μονάδα της που εκτελεί υπολογισμούς.

Η προηγούμενη πιο ευαίσθητη μέθοδος δεν είχε εντοπίσει το αντικείμενο, παρά έργο ισοδύναμο με 600 χρόνια σε έναν πυρήνα. Αυτό είναι μέτρο υπολογιστικού έργου, όχι πραγματική αναμονή 600 ετών. Στην πρωτότυπη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Physical Review Letters με DOI 10.1103/vlt2-xzgk, η ομάδα περιγράφει επιτάχυνση περίπου ενός εκατομμυρίου για αυτή τη μέθοδο αναζήτησης· το μέγεθος δεν αφορά γενικά όλους τους υπολογισμούς.

Επόμενος στόχος της ομάδας είναι να αναζητήσει πάλσαρ σε διπλά αστρικά συστήματα, χρησιμοποιώντας τη νέα μέθοδο και το εθελοντικό δίκτυο Einstein@Home. Πρόκειται για μελλοντική αναζήτηση: ο PSR J1622−7204 που εντοπίστηκε στην παρούσα εργασία είναι απομονωμένος πάλσαρ.

Περισσότερα στην ανακοίνωση της NASA για τη μέθοδο αναζήτησης πάλσαρ, στην παρουσίαση της ερευνητικής ομάδας Max Planck και στην πρωτότυπη μελέτη στο Physical Review Letters.

Για ένα διαφορετικό παράδειγμα παρατήρησης άστρων νετρονίων, διάβασε πώς το XRISM μελέτησε έναν πάλσαρ και τον άνεμο του γειτονικού του άστρου.


Discover more from e-prosfores

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Leave a Reply